Dzieje Apostolskie

[Lesco]

Czy ma ktoś z was jakieś linki odnośnie opisu Dziejów Apostolskich tzn co się w nich znajduje, kiedy powstały itp itd czyli generalnie wszystko o Dziejach Apostolskich w katolicyzmie?
Mało jest takich stron, przynajmniej ja znalazłem jedną, reszta to są streszczenia...

[Leszek]

Czy ma ktoś z was jakieś linki odnośnie opisu Dziejów Apostolskich tzn co się w nich znajduje, kiedy powstały itp itd czyli generalnie wszystko o Dziejach Apostolskich w katolicyzmie?
Mało jest takich stron, przynajmniej ja znalazłem jedną, reszta to są streszczenia...

Wstęp w Tysiąclatce?

[MrBeen]

Moze to zabrzmi glupio, ale sprawdzales w bibliotece?

[tomuuu]

Międzynarodowy Komentarz do Pisma Świętego

Ostatnie nowe tłumaczenie Biblii, wydane chyba rok temu przez Edycję

[Methodius]

Kolega prosił o linki... myślę, że takowych (anglojęzyczne odpadają?) nie znajdzie się.

[Genu]

anglojęzyczne nie odpadają, jak umiesz choć trochę angielski, wrzuć do translatora (bodajżę na googlach jest taki) i zobacz co wyskoczy. Tylko uważaj, trzeba słowa dopasować, program tylko pomaga tłumaczyć.

[Lesco]

Nie znam angielskiego

[hydros]

DZIEJE APOSTOLSKIE

Tytuł nie odpowiada w pełni treści, gdyż autor nie mówi o działalności wszystkich apostołów, lecz o przenikaniu chrześcijaństwa w świat starożytny od Jerozolimy do Rzymu w okresie mniej więcej trzydziestu lat od śmierci i zmartwychwstania Jezusa. Najwięcej uwagi autor poświęca Pawłowi i Piotrowi, wspomina Jakuba Młodszego i Jakuba Starszego, Jana, oraz Filipa, Barnabę, Marka i Apollosa.
Księgę możemy podzielić na następujące części:
A. Palestyński etap Kościoła (1,3-9,43)
1. Życie pierwotnej gminy jerozolimskiej. Męczeńska śmierć Szczepana
2. Ewangelizacja w Judei i Samarii. Nawrócenie Szawła
B. Ewangelizacja pogan (10,1-28,31)
1.Nawrócenie domu Korneliusza. Prześladowanie Piotra. Męczeńska śmierć Jakuba Starszego
2.Pierwsza podróż misyjna Pawła. Sobór Jerozolimski
3.Druga podróż misyjna Pawła. Macedonia i Grecja
4.Trzecia wyprawa misyjna Pawła. Efez
5.Paweł w Jeruzalem. Aresztowanie Pawła
6.Paweł uwięziony w Cezarei i Rzymie


AUTOR

Najstarsza tradycja chrześcijańska sięgająca pierwszej połowy II w. znała już Dz. Na Łukasza jako autora Dz wskazuje po raz pierwszy Fragment Muratoriego z roku 180, w którym czytamy: „Dzieje zaś wszystkich Apostołów spisane są w jednej książce. Łukasz zacnemu Teofilowi napisał, ponieważ w jego obecności poszczególne rzeczy działy się, osobno cierpienia Piotra jasno przedstawia, tak też podróże Pawła dążącego z Rzymu do Hiszpanii”. Euzebiusz z Cezarei streszcza niejako całą starożytną tradycję pisząc: „Na pierwszym miejscu należy umieścić Ewangelię w poczwórnej formie, po której następują Dzieje Apostolskie... Łukasz, który był rodem z Antiochii, z zawodu lekarzem, a stale towarzyszył Pawłowi i z innymi Apostołami się nie tylko przejściowo spotykał, złożył dowód, że się od nich nauczył leczenia dusz, bo pozostawił nam dwie przez Boga natchnione księgi. Jedną z nich jest Ewangelia; napisał ją, jak zapewnia, według tego, co mu podali ci, którzy od początku byli naocznymi świadkami Słowa, a z którymi niegdyś przestawał. Druga księga - to Dzieje Apostolskie, które ułożył już nie z tego, co słyszał, ale z tego, co na własne oczy widział”.
Analiza Dz (czyli krytyka wewnętrzna) wskazuje, że ich autorem był człowiek dobrze znający kulturę grecką, medycynę, towarzysz św. Pawła.
Porównanie z trzecią Ewangelią potwierdza, że dzieła te mają tego samego autora: oba posiadają wstęp, podobne słownictwo i styl, w obu spotykamy te same idee teologiczne.
Autor o pewnych wydarzeniach pisze jako świadek - w pierwszej osobie. Nie ulega wątpliwości, że przynajmniej w niektórych etapach podróży św. Pawła był jego towarzyszem.

ŹRÓDŁA
Jeśli chodzi o źródła Dz, można mówić o trzech: 1) Wspomnienia osobiste Łukasza; 2) Informacje od naocznych świadków; 3) Źródła pisane. Głównym źródłem (zwłaszcza drugiej części) są wspomnienia osobiste. Łukasz prawdopodobnie pochodził z Antiochii i znał życie tej gminy, później towarzyszył Pawłowi w jego podróżach. O wydarzeniach opisanych w pierwszej części czerpał informacje od misjonarzy przybywających do Antiochii z Jerozolimy: od Barnaby, Marka i samego św. Piotra. Poza tym Łukasz odwiedzając Jerozolimę z Pawłem poznał ta, tradycję żydowsko-chrześcijańska. Na temat źródeł pisanych Dziejów toczy się dyskusja. Zdania są sprzeczne. Powszechnie przyjmuje się, że Łukasz oparł się w dwóch przypadkach na źródłach pisanych: w przypadku dekretu soboru jerozolimskiego (15,23-30) oraz przekazując treść listu Klaudiusza Lizjasza do prokuratora Festusa (23,26-30).

MOWY
Niemal czwarta część Dz stanowią różne mowy, jest ich w sumie 20:
1) Piotra przed wyborem nowego Apostoła (1,15-22)
2) Piotra w dniu Pięćdziesiątnicy (2,14-40)
3) Piotra po uzdrowieniu chromego w świątyni (3,12-26)
4) Piotra przed Sanhedrynem (4,8-12.19-20)
5) Druga mowa Piotra przed Sanhedrynem (5,29-32)
6) Diakona Szczepana przed Sanhedrynem (5,29-32)
7) Piotra w domu Korneliusza (10,34-43)
8) Piotra o wejściu do Kościoła nieobrzezanych (11,4-17)
9) Pawła w Antiochii Pizydyjskiej (13,16-41)
10) Pawła w Listrze (14,15-17)
11) Piotra na Soborze Jerozolimskim (15,7-11)
12) Jakuba na Soborze Jerozolimskim (15,13-21)
13) Pawła na Areopagu (17,22-31)
14) Pawła w Milecie do starszych Kościoła efeskiego (20,18-35)
15) Pawła do Żydów w Jerozolimie (22,1-21)
16) Pawła przed Sanhedrynem (23,1.6)
17) Pawła w Cezarei wobec namiestnika Feliksa (24,10-21)
18) Pawła w Cezarei wobec króla Heroda Agrypy II (26,1-23)
19) Pawła do Żydów w Rzymie (28,17-20)
20) Druga mowa Pawła do Żydów w Rzymie (28,25-28)

W związku z tym powstaje problem, na ile mowy te są autentyczne. Biorąc pod uwagę, że mowy te są pod względem stylu dosyć zróżnicowane i dobrze pasują do środowiska, w które Łukasz je umieszcza, należy sądzić, że zawierają one w zasadzie treść autentyczną, jakkolwiek nie są wolne od wpływu samego Łukasza. Są one echem mów, które były wygłoszone. Niektóre z mów mają charakter programowy, są wzorem przemówień skierowanych do określonego środowiska. To możemy powiedzieć o mowie św. Piotra w dzień Zesłania Ducha Świętego (2,14-36): jest ona wzorem dla przemówień w środowisku żydowskim. Mowa w domu Korneliusza (10,3-43) była programowym przemówieniem dla nauczających wśród pogan. Mowa Pawła w Antiochii Pizydyjskiej (13,16-41) była wzorem dla misjonarzy działających w diasporze, w środowisku judeo-chrześcijańskim. Mowa Pawła w Listrze (14,15-17) i na Areopagu w Atenach (17,22-31) była przeznaczona dla środowiska greckiego.

RODZAJ LITERACKI

Dzieje Apostolskie od najdawniejszych czasów uważane były jako dzieło historyczne przedstawiające historię rodzącego się Kościoła. Wielka ilość mów znajdująca się w Dz upodabnia je do dzieł historyków starożytnych, którzy chętnie włączali mowy do swoich dzieł, ale trzeba powiedzieć, że podobieństwa nie idą zbyt daleko. Łukasz opisuje pojawienie się na scenie historycznej Kościoła, opisuje wydarzenia związane z działalnością niektórych apostołów, ale nie stara się - jak to czynią historycy starożytni - wiązać fakty ze sobą. Dz mają częściowo charakter pamiętnikarski, autor opisuje w nich także własne przeżycia.
Wydaje się, że Łukasz nie znał listów św. Pawła, w każdym razie nie wykorzystuje ich w swoim dziele. Niemniej Dz i Listy łączy wiele wspólnych idei. Np. podkreślenie roli Jerozolimy jako Kościoła macierzystego, wierni nazywani są „świętymi”, są prześladowani przez Żydów, wśród chrześcijan największe znaczenie ma św. Piotr, w Jerozolimie wielkim szacunkiem jest otaczany Jakub, do istotnych elementów życia chrześcijan należą: chrzest, „łamanie chleba” i modlitwa we wspólnocie.
Trzeba jednak dodać, że pewne nieliczne szczegóły w Dz i listach niezbyt się ze sobą zgadzają, np. opis wydarzenia pod Damaszkiem (por. Gal 2).
Warto podkreślić zgodność Łukasza z informacjami znajdującymi się u historyków rzymskich i w dziełach Józefa Flawiusza. Np. zarówno Łukasz jak i Józef Flawiusz piszą o arcykapłanach - Annaszu, Kajfaszu, Aleksandrze i Ananiaszu, o uczonym Gamalielu, o Herodzie Antypasie, Herodzie Agryppie I i Herodzie Agryppie II oraz jego siostrze Berenike, o prokuratorze Feliksie i Festusie, o prokonsulu Sergiuszu Pawle i Galionie. Wiele też wykopalisk archeologicznych potwierdza dane zawarte w Dz.
W Dz oprócz mów, o których już mówiliśmy, mamy następujące gatunki literackie: 1) List trybuna Klaudiusza Lizjasza do namiestnika Feliksa w sprawie Pawła (23,26-30), 2) dekret Soboru Jerozolimskiego (15,23-29), 3) opisy cudów, 4) katecheza chrzcielna (8m26-38), 5) modlitwy, apelacja prawna (25,10), 6) egzorcyzm nad opętaną dziewczyną we Filippi (16,16-18), 7) summaria, dwa agrafa (1,4-8 i 20,35).

CZAS NAPISANIA
Według najstarszej tradycji, której świadkiem jest św. Ireneusz, Dz powstały w Achai po śmierci Pawła. Ale już Euzebiusz z Cezarei na podstawie analizy tekstu dowodzi, że nie mogły one powstać później niż po przybyciu Pawła do Rzymu. W Dz nie ma wzmianki o zburzeniu Jerozolimy, stąd można wnioskować, że powstały one przed rokiem 70. Ze względu na to, że nie ma też w Dz wzmianki o śmierci Piotra, pożarze Rzymu i prześladowaniach przez Nerona, należy wnioskować, że powstały one przed rokiem 64. Dz powstały prawdopodobnie pod koniec pierwszej rzymskiej niewoli św. Pawła.

TEMATY TEOLOGICZNE

Duch Święty
Podobnie jak w Ewangelii napisanej przez siebie tak samo i w Dz Łukasz mocno akcentuje rolę Ducha Świętego. Jezus obiecuje apostołom Ducha Świętego, w dzień Pięćdziesiątnicy obietnicę tą wypełnia i następnie cała gmina żyje pod działaniem Ducha Świętego. Duch Święty daje siłę potrzebną do świadczenia o Jezusie (apostołom, św. Szczepanowi, wiernym), przemawia do apostołów (8,29; 10,19), przepowiada przyszłość przez proroków w gminie (11,28), udziela Kościołowi pomocy przez dar języków i dar uzdrawiania, apostołowie są świadomi, że gdy zabierają głos w sprawach Kościoła, przemawia przez nich Duch Święty (5,32; 15,28). Duch Święty ustanawia biskupów w Kościele (20,28).
Duch Święty działa nie tylko w Apostołach, lecz także w zwykłych wiernych. W Samarii Piotr i Jan modlą się, aby wierni otrzymali Ducha Świętego, w Efezie Paweł udziela dwunastu ochrzczonym mężczyznom Ducha Świętego.
Duch Święty ukazany jest jako sprawca charyzmatów, rozwoju Kościoła, nawróceń, cudów.

Jezus Chrystus
Imię własne „Jezus” Łukasz używa z przydawką „Nazarejczyk” (7 razy). Pod takim imieniem Jezus objawia się Szawłowi pod Damaszkiem (22,8). Tak nazywa Jezusa Paweł w mowie obronnej przed Herodem Agrypą (26,9). Niewątpliwie tak właśnie Jezus był nazywany w najwcześniejszym kerygmacie apostolskim.
Z Dz wynika, że Jezus uważany był przez pierwotną gminę jerozolimską między innymi za przepowiedzianego w Iz cierpiącego Sługę Jahwe (por. Iż 42,1-7; 49,1-9; 50,4-9; 52,13-53,12). Tekst o Słudze Jahwe odgrywa podstawową rolę w nawróceniu Etiopa przez diakona Filipa (8,36-38). Tytuł „Sługa” używa w odniesieniu do Jezusa św. Piotr w przemówieniu na dziedzińcu świątynnym (3,13) oraz zebrana gmina po uwolnieniu Piotra („zebrali się naprawdę w tym mieście przeciwko twemu świętemu Słudze, Jezusowi, którego namaściłeś...” 4,27).
Gmina jerozolimska jest według autora Dz przekonana, że Jezus jest Mesjaszem (czyli „Namaszczonym”, w jęz. greckim Chrystusem). Tak nazywa Jezusa Piotr w dzień Zesłania Ducha Świętego, św. Paweł po swoim nawróceniu w Damaszku (9,22).
Innym tytułem Jezusa w Dz bardzo często używanym jest „Pan” (Kyrios). Tytuł ten został przejęty z Septuaginty, gdzie zastępowano nim imię Jahwe. W Dz ma to samo znaczenie, to jest Boga. Przypuszcza się, że tytuł Pan (w języku aramejskim Mara) był używany początkowo w liturgii, o czym świadczy formuła Marana tha (Panie przyjdź) umieszczona przez Pawła w 1 Kor 16,22, później stał się głównym określeniem Jezusa w nauczaniu pogan i w życiu gmin pochodzenia pogańskiego.

Kościół
Na ogół sądzi się, że Łukasz dzieli historię zbawienia na dwa okresy: 1) Czas obietnicy (ST), 2) Czas wypełnienia (NT). Jezus w Ewangeliach mówił zasadniczo o królestwie niebieskim (Bożym), w Dz termin królestwo zanika, a na jego miejsce wchodzą dwa inne: „lud” i „Kościół”. Słowo Kościół (ekklesia) oznacza „zgromadzenie” i jest odpowiednikiem hebrajskiego qahal. Kościół w Dz posiada różne urzędy, a jego życie charakteryzują sakramenty.
Chrystus poleca apostołom, aby byli Jego świadkami. Apostołowie stoją na czele społeczności kościelnej (4,35); pouczają wiernych (5,28); przewodniczą modlitwie (6,4); sprawują Eucharystię i kierują działalnością charytatywną; ustanawiają diakonów i przekazują im władzę przez nałożenie rąk (8,14-25), decydują na soborze o sprawach wiary (15,6-29).
Na pierwszym miejscu wśród apostołów wymienia się Piotra. On przemawia po Zesłaniu Ducha Świętego, przed Sanhedrynem, on przemawia na soborze jerozolimskim w sprawie dopuszczenia pogan.
Do pomocy w działalności charytatywnej apostołowie wybierają diakonów (6,1-6). Później diakoni oddają się także głoszeniu Słowa Bożego (Szczepan i Filip).
W Dz mowa jest także o prezbiterach, czyli starszych. Pierwszy raz mowa jest o nich w Dz w związku z przekazaniem gminie jerozolimskiej darów od gminy antiocheńskiej (11,29-30). Dary te złożono na ręce prezbiterów. Paweł i Barnaba w założonych przez siebie Kościołach ustanawiają prezbiterów (14,23). Prezbiterów wymienia się w dekrecie Soboru Jerozolimskiego tuż po apostołach (15,22-23). W czasie powrotu z trzeciej podróży misyjnej Paweł zwołał do Miletu prezbiterów Kościoła efeskiego (19,17), których w mowie do nich wygłoszonej nazywa biskupami (episkopoi) (19,28). Termin biskup jest prawdopodobnie późniejszy, występuje rzadziej niż prezbiter. Być może ten pierwszy oznacza funkcję, drugi godność.
Członkiem Kościoła można było zostać przez nawrócenie się od grzechu, porzucenie pogaństwa i przyjęcie chrztu. Chrzest był wymagany od każdego, nawet Szaweł musiał przyjąć chrzest (9,18). Chrzest łączył się niekiedy z darem Ducha Świętego, niekiedy Ducha Świętego udzielano przez nałożenie rąk niezależnie od chrztu (8,17). Wierni gminy jerozolimskiej początkowo brali udział w kulcie w świątyni jerozolimskiej (2,46), ale oprócz tego zbierali się na modlitwę i na łamanie chleba w domach (2,42; 4,23-30; 6,4).

[Leszek]

Jaką książkę ksiądz kleryk przepisuje?

[hydros]

Notatki z wykładów.

[Leszek]

Po prostu, jako moderator, przypominam regulamin - każdy cytat musi być opatrzony źródłem. A to nie wygląda, na pierwszy rzut oka, jak praca własna.