Święty Paweł foto: archiwum oltarz.pl

Św. Paweł Apostoł urodził się około 5/6 r. po narodzinach Chrystusa* w Tarsie (Dz 21,39; 22,3). Jako Izraelita, a zarazem obywatel rzymski, nadano mu dwa imiona: Szaweł (hebrajskie: „Saul”) i Paweł (łacińskie: „Paulus”). Był człowiekiem wykształconym. Mając około 20 lat został uczniem bardzo znanej w tamtym czasie jerozolimskiej szkoły Gamaliela, w której zgłębiał pisma starotestamentalne i literaturę rabinistyczną. Jak sam wyznaje należał do ugrupowania faryzeuszów (Dz 23,6), które to ugrupowanie bardzo wielką wagę przywiązywało do wiernego zachowywania prawa mojżeszowego.

Jako wierny wydawca religii żydowskiej nienawidził chrześcijan, gdyż widział w nich odstępców od religii mojżeszowej. Jednym z dowodów tej nienawiści jest jego obecność przy kamieniowaniu św. Szczepana – pierwszego męczennika (Dz 7,58). Wówczas nie miał jeszcze 30 lat, dlatego nie mógł bezpośrednio dokonać jego egzekucji.

Następnie, posiadając wydane przez arcykapłana listy polecające do żydów, by dopomagali mu w wyszukiwaniu chrześcijan (Dz 9,2), wyruszył do Damaszku. Wtedy też wyznawcom Chrystusa była dobrze znana gorliwość, z jaką ich zwalczał. Mówią o tym Dzieje Apostolskie w świadectwie, które nie wymaga najmniejszego komentarza: Szaweł ciągle jeszcze siał grozę i dyszał żądzą zabijania uczniów Pańskich (Dz 9,1). Jednakże u bram Damaszku doświadczył spotkania z Chrystusem, o którym sam – wg przekazu Dziejów Apostolskich – opowiada trzykrotnie (Dz 9, 1-19; 22, 3-21; 26, 12-19). Tę przemianę podkreśla zmiana imienia – odtąd używał swojego drugiego imienia, co widoczne jest w listach jego autorstwa, w których podpisywał się imieniem Paweł.

Św. Paweł brał czynny udział, wraz z Apostołami, w rozpatrywaniu problemów pojawiających się w młodym Kościele. Mianowicie ok. 51 r. uczestniczył w tzw. „Soborze Jerozolimskim” (Dz 15, 1-35).

W działalności ewangelizacyjnej nie zraziły go ani niebezpieczeństwa, ani wrogość ludzi. Za tę działalność naraził się na niechęć ze strony wyznawców judaizmu i w 59 r. w Jerozolimie został aresztowany. Jako obywatel rzymski miał przywilej odwołania się do władzy cesarskiej, dlatego też został przewieziony do Rzymu. Podróż ta i czas pozbawienia wolności stały się dla niego kolejną okazją do głoszenia Dobrej Nowiny.

Ostatecznie w 64 (65) r. został skazany na śmierć przez ścięcie mieczem – w ten sposób wykonywano karę śmierci na obywatelach rzymskich.

Mówiąc o św. Pawle jako o Apostole narodów wydaje się koniecznym wyjaśnienie obu tych słów.

Św. Pawłowi można przyznać tytuł Apostoła w „szerszym znaczeniu”. Nie jest on wymieniany wśród Dwunastu powołanych przez Jezusa, gdyż do nich nie należał. Nie był nawet uczniem Jezusa. Jednakże podobnie jak Dwunastu, św. Paweł również spotkał się osobiście z Panem – pod bramami Damaszku i przez Niego samego został powołany.

Tytuł Apostoła narodów przyznaje się natomiast ze względu na wielką ilość krajów, które odwiedził głosząc Ewangelię. W tym celu św. Paweł odbył trzy podróże misyjne, które można zrekonstruować na podstawie danych zawartych w Dziejach Apostolskich i listach apostolskich autorstwa św. Pawła.

Oto ogólny zarys krain odwiedzonych przez św. Pawła podczas jego podróży misyjnych:
- pierwsza podróż misyjna: Cypr, Azja Mniejsza (Pamfilia i Pizydia);
- druga podróż misyjna: Azja Mniejsza (Cylicja, Galacja, Myzja), tereny dzisiejszej Grecji (Macedonia, Achaja wraz z głównymi miastami – Atenami i Koryntem);
- trzecia podróż misyjna: Azja Mniejsza (Galacja, Frygia), Macedonia i Achaja.

Tradycja mówi, iż św. Paweł odbywając jako więzień podróż do Rzymu, dotarł również do wybrzeży Hiszpanii, choć nie jest to wiarygodnie udokumentowane.

Św. Paweł odczuwał spoczywającą na nim odpowiedzialność za założone przez siebie lub odwiedzane wspólnoty chrześcijańskie. Nie tylko powracał do nich w czasie kolejnych podróży misyjnych, ale także pisał do nich listy pasterskie, w których poruszał konkretne problemy nękające poszczególne wspólnoty. Obok listów adresowanych do całych wspólnot (Rzymianie, Koryntianie, Galaci, Efezjanie, Filipianie, Kolosanie, Tesaloniczanie), św. Paweł zwracał się niekiedy do przewodzących poszczególnym wspólnotom – do biskupów (Tymoteusz, Tytus, Filemon).

W działalności apostolskiej nie lekceważył jednak narodu, z którego się wywodził, czyli Izraela. Dzieła Apostolskie ukazując działalność św. Pawła niejednokrotnie wzmiankują, iż przybywszy do jakiegoś miasta, w pierwszym rzędzie swoje kroki kierował do synagogi, by głosić Chrystusa „synom obietnicy”, a dopiero w dalszej kolejności do pogan. Zwracając się do nich postępował z wielką mądrością, praktykując to, co dziś Kościół mówiąc o działalności misyjnej nazywa inkulturacją. Pięknym przykładem takiej postawy jest przemówienie wygłoszone na ateńskim Areopagu (Dz 17, 16-34).

Jak widać z tej bardzo ogólnej prezentacji postaci św. Pawła, nadanie mu tytułu Apostoła narodów jest jak najbardziej uzasadnione, gdyż aż do śmierci męczeńskiej pośród trudów i niebezpieczeństwo wielu ludom ogłosił Dobrą Nowinę o zbawieniu w Chrystusie.

_________________________________________
* Podane daty są zgodne z badaniami biblisty ks. W. Rakocego CM

drukuj