Św. Paweł Apostoł wzrastał w atmosferze wielkiego szacunku dla Prawa starotestamentalnego. Ów szacunek podkreśla fakt, iż – jak sam wyznaje (Flp 3,5) –należał do stronnictwa faryzeuszów, które właśnie cechowało się wielką troską o przestrzeganie Prawa. Choć i w Liście do Galatów znajdujemy fragment świadczący o wielkiej gorliwości w jego zachowywaniu: Słyszeliście przecież o moim postępowaniu ongiś, gdy jeszcze wyznawałem judaizm, jak z niezwykłą gorliwością zwalczałem Kościół Boży i usiłowałem go zniszczyć, jak w żarliwości dla judaizmu przewyższałem wielu moich rówieśników z mego narodu, jak byłem szczególnie wielkim zapaleńcem w zachowywaniu tradycji moich przodków (Ga 1, 13-14).

czytaj więcej

Jest to najkrótsze pismo spośród Listów Pawłowych, skierowane do konkretnej osoby, Filemona. Filemon był bogatym chrześcijaninem, w którego domu gromadziła się lokalna wspólnota chrześcijańska (tzw. kościół domowy) (w. 2b). Adresatami listu są również Apfia, odgrywająca znaczniejszą rolę we wspólnocie chrześcijanka, oraz Archip, przełożony tej wspólnoty (w. 2; por. Kol 4, 17). Filemon pochodził z Kolosów, ponieważ o jego zbiegłym niewolniku mówi się, że był Kolosaninem (Kol 4, 9); zaś Archip, przełożony wspólnoty, występuje w Flm 2 i Kol 4, 17. Kolosy są zatem po Tesalonice i Koryncie kolejnym ośrodkiem, do którego apostoł napisał dwa listy (z tych które znajdują się w kanonie NT).

czytaj więcej

Dwa Listy do Tymoteusza i List do Tytusa są nazywane listami pasterskimi (LP) z racji podejmowanej w nich tematyki. Nazwa ta, choć sięgająca ponad dwa wieki wstecz, przyjęła się i po dziś dzień jest powszechnie używana. W związku z listami pasterskimi dwie kwestie domagają się omówienia: problem ich autorstwa i poruszana tematyka.

czytaj więcej

Oba listy do Tesaloniczan stanowią dwa najstarsze pisma wśród listów apostoła Pawła i jednocześnie całego Nowego Testamentu. Najstarsza z Ewangelii, Ewangelia wg św. Marka jest datowana na lata 60-te, podczas gdy 1-2 Tes powstały z początkiem lat 50-tych.

czytaj więcej

Kolosy były w czasach apostoła Pawła mało znaczącym ośrodkiem, leżącym we Frygii, w dolinie rzeki Likus, która wpada do rzeki Meander (dzisiejsza Turcja). Administracyjnie miasto należało do rzymskiej prowincji Azji, której stolicą był Efez. Kolosy tworzyły trójmiasto razem z Laodyceą i Hierapolis (por. Kol 4, 13). Miasta były oddalone od siebie od ok. 15 do 20 km; zaś od ich stolicy, Efezu, ok. 180 km. Pomimo niedużej odległości od Efezu miasto leżało na uboczu ważniejszych dróg handlowych, co utrudniało jego rozwój. Grecki historyk i geograf, Strabon, piszący kilka dziesięcioleci przed działalnością ewangelizacyjną Pawła, określa Kolosy mianem mieściny. Małe znaczenie miasta i jego lokalizacja tłumaczą fakt, że apostoł nie zawitał doń osobiście i nie założył tamtejszej wspólnoty, lecz uczynił to jeden z jego współpracowników, Epafras (1, 7-8; 2, 1; 4, 12-13). Epafras był Kolosaninem (4, 12).

czytaj więcej

Filippi było jednym z ważniejszych miast rzymskiej prowincji Macedonii, oddalone od jej stolicy, Tesaloniki, około 150 km. Apostoł Paweł ewangelizował miasto podczas swej drugiej wyprawy misyjnej (por. Dz 16, 11-40). Z Filippi udał się następnie do Tesaloniki. List został napisany kilka lat później, w Efezie (ok. 54 roku), gdzie apostoł przebywał wówczas w więzieniu. W kanonie NT jest on jednym z czterech tzw. Listów więziennych (razem z Ef, Kol i Flm).

czytaj więcej

Efez był stolicą regionu Azji (południowo-zachodnia część dzisiejszej Turcji), jak i większej terytorialnie rzymskiej prowincji o tej samej nazwie. Apostoł Paweł działał w Efezie w latach 52-55 i był to najdłuższy okres, jaki spędził w ewangelizowanym ośrodku. W trakcie pobytu w Efezie powstały wspólnoty chrześcijańskie w Kolosach, Laodycei i Hierapolis, ale prawdopodobnie również w Milecie, Filadelfii, Smyrnie, Tiatyrze czy Pergamonie, które wchodziły w skład rzymskiej prowincji Azji. Zakrojona na szeroką skalę ewangelizacja była dziełem współpracowników apostoła, który przebywał głównie w samym Efezie (por. Dz 19, 9b-10).

czytaj więcej

List do Galatów jest w kanonie NT jednym z czterech tzw. Wielkich Listów Pawła (razem z Rz i 1-2 Kor). Został on napisany przez apostoła Pawła w Efezie ok. roku 53. Galaci byli potomkami Celtów, którzy osiedlili się w centrum ówczesnej Anatolii, czyli dzisiejszej Turcji. Ich stolicą była Ankyra, dzisiejsza Ankara. Według starożytnych pisarzy Galaci należeli do grupy barbarzyńców, których zła sława rozchodziła się po całym ówczesnym świecie. Region leżał na uboczu starożytnego świata i nie należał do bogatych. Mimo wszystko stolica regionu, Ankyra, była jednocześnie stolicą rzymskiej prowincji Galacji, która oprócz etnicznej Galacji obejmowała część Frygii, Pizydię czy Likaonię. Z administracyjnego punktu widzenia podkreśla to znaczenie etnicznej Galacji.

czytaj więcej

Korynt był w czasach apostoła Pawła jednym z największych miast imperium rzymskiego. Oblicza się, że liczył około 600 tys. mieszkańców, z czego przynajmniej połowę stanowili niewolnicy. Odległe o 70 km Ateny liczyły tylko od 5 do 10 tys. mieszkańców. Chociaż w Atenach kwitło nadal życie intelektualne, to punkt ciężkości ówczesnej Grecji przesunął się do Koryntu, który stał się stolicą rzymskiej prowincji Achai (Grecji). Z racji swej pozycji wzbudzał on zazdrość u Ateńczyków, którzy ukuli na jego temat kilka negatywnych powiedzeń, jak najbardziej zepsute miasto w ówczesnym świecie, czy miasto zatracenia.

czytaj więcej

List ten jest najważniejszym pismem w literackiej działalności apostoła Pawła. Zajmuje się kilkoma niezwykle ważnymi i dyskutowanymi wówczas tematami, które nie straciły na aktualności w naszych czasach.

czytaj więcej